21η Μαρτίου. Εαρινή ισημερία. Που σημαίνει, ότι αυτή την ανοιξιάτικη μέρα του Μαρτίου, οι ώρες της μέρας και της νύχτας είναι ίσες.

Πολύ «δυνατή» μέρα καθώς λένε οι ψαγμένοι αναζητητές. Την ίδια ημερομηνία όμως, έχουμε και την παγκόσμια ημέρα της ποίησης. Θα γίνουν εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο, θα αναφερθούν στους σπουδαίους ποιητές και θα απαγγελθούν ποιήματα που άφησαν εποχή.

Όμως, εκτός από τους διάσημους ποιητές και τους «ποιητές άδοξοι που ΄ναι» όπως γράφει ο Καρυωτάκης στη δική του μπαλάντα, ας ασχοληθούμε με κάποια ταπεινά ποιητικά πονήματα των λαών, που υπάρχουν σε όλες τις γλώσσες του κόσμου και σε όλους τους πολιτισμούς ανάλογα με την έκφραση και την εκφορά του λόγου σε κάθε τόπο.

Είναι οι μαντινάδες, οι παροιμίες, τα αινίγματα, τα αποφθέγματα και τα αρχαία ρητά των μεγάλων Ελλήνων. Πόσες μαντινάδες δεν ξαλάφρωσαν τη λύπη και δεν απογείωσαν τη χαρά τραγουδώντας τη; Τι είναι αυτό που κάνει αυτά τα λόγια πιο εύκολα και τα μαθαίνουμε αμέσως;

Μήπως η ρίμα;

Σε δυο αράδες είναι κρυμμένη μια σοφία ολόκληρη. Όχι μόνο στις μέρες μας, αλλά από την εποχή των προγόνων μας, πόσα αρχαία ρητά και αποφθέγματα δεν έχουμε διδαχθεί;

Πόσες παροιμίες που μάθαμε από τους γονείς μας δεν μας έβγαλαν από μια δύσκολη στιγμή σε συζήτηση ή ακόμη και σε αποφάσεις που έπρεπε να πάρουμε; Σαν να είχαν κάποιο μυστικό κώδικα επικοινωνίας, μας οδήγησαν στην σωστή απάντηση.

Στο τέλος μιας κουβέντας ή στην αρχή ενός σκεπτικού, ανάβουν τα φωτάκια του μυαλού και φωτίζουν την διαδρομή της συζήτησης, χαράζοντας έναν αόρατο δρόμο στην πορεία της ομιλίας. Λες και κάποιος έχει διαλέξει λέξεις με σημασία μοναδική, τις έχει βάλει στην σειρά την μια κατόπιν την άλλη, και το νόημα το μαγικό μας πείθει για το αποτέλεσμα και τον σκοπό. Και κανείς δεν τολμά να το αμφισβητήσει.

Σαν τις μιλημένες κληρονομιές που μας αφήνουν οι παππούδες μας, και όλοι τις σεβόμαστε. Χωρίς σφραγίδες και υπογραφές. Χωρίς χαρτόσημα και ημερομηνίες. Μερικές φορές, μόλις που πρόλαβαν να τις ψιθυρίσουν πριν ταξιδέψουν στο άπειρο. Σαν τους άγραφους νόμους που «γράφτηκαν» πριν από αιώνες και ποτέ κανείς δεν σκέφτηκε να τους αλλάξει γιατί δεν αλλάζουν.

Είναι σωστοί, λιτοί και απέριττοι. Σαν τις μυστικές εντολές που μας στέλνει το σύμπαν. Ακόμη κι οι προσευχές μας, αυτές οι κρυφές προσωπικές στιγμές που μας καθηλώνουν μπροστά σε μια εικόνα του Χριστού έχουν μια ποιητικότητα που χωράει σε πέντε κουβέντες με ρίμα. Λες και όλη δύναμη της σκέψης και της ικεσίας μας, χωράει μέσα στις τελευταίες συλλαβές των καταλήξεων.

Αν προσπαθήσουμε να τις αφαιρέσουμε και να βάλουμε άλλες με νόημα πιο δυνατό, αλλά χωρίς ρίμα θα χάσουν εκτός από την ομορφιά της ποίησης και την δύναμη του λόγου.

Αν αλλάξουμε αυτά τα φωνήεντα που σκαρώνουν τη ρίμα του λόγου, του γραπτού και του προφορικού, της μαντινάδας και της παροιμίας, θα χάσουν τον σκοπό τους. Θα γίνουν λόγια στο χαρτί χωρίς αξία. Μπορεί και να τα πάρει ο αέρας γιατί δεν θα ΄χουν κανένα μήνυμα καμιά σημασία.

Και είναι απορίας άξιον, πως γίνεται, και πάντα αυτά τα μαγικά δίστιχα ή τετράστιχα, μας βγαίνουν στην κουβέντα σχεδόν χωρίς να τα καλέσουμε. Λες και είναι κρυμμένα κάτω από την γλώσσα μας και περιμένουν να μας σώσουν. Και είναι αλήθεια ότι μας σώζουν πάντα. Ποτέ δεν μας μπέρδεψαν. Ποτέ δεν μας πρόδωσαν.

Στην αρχή ή στο τέλος της κουβέντας, λειτουργούν σαν σημαία ή σαν τελεία. Μερικές φορές, γίνονται το άλφα και το ωμέγα της σκέψης, της γραφής, της φωνής, της απόφασης.

Δέσποινα Δαλιάνη

Popularity: 3%